ชื่อเรื่อง การจัดการเรียนรู้โดยใช้กระบวนการ Active Learning ด้วยเทคนิค GPAS 5STEPs บูรณาการกับแนวคิดเกมมิฟิเคชั่น (Gamification) ผ่านการใช้สถานการณ์จำลอง ร่วมกับการใช้สื่อเทคโนโลยีดิจิทัล ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน (OBEC Content Center) หน่วยการเรียนรู้ที่ 3 เรื่อง ทศนิยม กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ รายวิชาคณิตศาสตร์ ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6
ผู้วิจัย นางสาวรชวรรณ คำชู
ปีการศึกษา 2567
วันที่เผยแพร่ 13 กรกฎาคม 2568
บทคัดย่อ
คณิตศาสตร์มีบทบาทสำคัญยิ่งต่อการพัฒนาความคิดมนุษย์
ทำให้มนุษย์มีความคิดสร้างสรรค์ คิดอย่างมีเหตุผล เป็นระบบ
มีแบบแผน สามารถวิเคราะห์ปัญหาหรือสถานการณ์ได้อย่างถี่ถ้วนรอบคอบ ช่วยให้คาดการณ์ วางแผน
ตัดสินใจ แก้ปัญหา และนำไปใช้ในชีวิตประจำวันได้อย่างถูกต้องเหมาะสม นอกจากนี้ คณิตศาสตร์ยังเป็นเครื่องมือในการศึกษาทางด้านวิทยาศาสตร์
เทคโนโลยี และศาสตร์อื่น ๆ คณิตศาสตร์จึงมีประโยชน์ต่อการดำเนินชีวิต
ช่วยพัฒนาคุณภาพชีวิตให้ดีขึ้น และสามารถอยู่ร่วมกับผู้อื่นได้อย่างมีความสุข
จากการจัดการเรียนการสอนวิชาคณิตศาสตร์ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน
พบว่ายังไม่ประสบผลสำเร็จเท่าที่ควร มีสาเหตุหลายประการ
ประการแรกธรรมชาติของเนื้อหาวิชาคณิตศาสตร์ เป็นการคิดคำนวณ มีความคิดรวบยอดและทักษะ มีโครงสร้างแสดงความเป็นเหตุเป็นผล
สื่อความหมายโดยใช้สัญลักษณ์ซึ่งมีลักษณะเป็นนามธรรมจึงยากต่อการเรียนรู้ ประการที่สอง
นักเรียนไม่ค่อยสนใจเรียนในวิชาคณิตศาสตร์ เพราะว่าวิชาคณิตศาสตร์เป็นวิชาที่ยาก
น่าเบื่อ ครูผู้สอนไม่ค่อยเข้าใจ เนื้อหาเป็นนามธรรมยากที่จะสื่อความหมาย
มีกฎ ระเบียบ และมีทฤษฎีที่จะต้องท่องจำ จึงทำให้นักเรียนเกิดความรู้สึกต่อต้าน
ท้อแท้ ไม่มีความมั่นใจในการเรียน และไม่อยากเรียน
จึงส่งผลต่อทัศนคติที่ไม่ดีต่อวิชาคณิตศาสตร์ และประการสุดท้ายเนื่องจาก
วิธีการสอนของครูส่วนใหญ่จะสอนโดยเน้นครูเป็นศูนย์กลาง และเน้นเนื้อหาที่มีในหลักสูตรเท่านั้น
มุ่งเน้นไปที่การได้มาซึ่งคำตอบที่ถูกต้องเท่านั้น โดยไม่คำนึงถึงวิธีการหาคำตอบ ที่หลากหลาย
จึงทำให้นักเรียนไม่มีโอกาสได้พัฒนา และแสดงศักยภาพทางสติปัญญาเท่าที่ควร
วิธีการสอนจึงเป็นสิ่งสำคัญ
และจำเป็นอย่างยิ่งสำหรับครูผู้สอนที่จะต้องรู้เพื่อจะได้จัดการเรียนการสอนให้เกิดผลดีแก่นักเรียน
เนื่องจาก นักเรียนแต่ละคนมีความแตกต่างกัน บางคนเรียนรู้ได้อย่างรวดเร็ว บางคนเรียนรู้ได้ช้าไม่สามารถติดตามบทเรียนได้ทัน
บางคนมีอคติต่อวิชาที่เรียนเพราะมองว่ายากและน่าเบื่อ จึงควรจัดการเรียนการสอนที่หลากหลายให้นักเรียนได้มีส่วนร่วมในการเรียน
ตลอดจน การบูรณาการเนื้อหากับชีวิตประจำวันของนักเรียน
เพื่อกระตุ้นความสนใจในการเรียนและแรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์
การออกแบบกระบวนการจัดการเรียนรู้โดยใช้กระบวนการสอนด้วยเทคนิค
GPAS 5STEPs ของการพัฒนานักเรียนให้เกิดการเรียนรู้สูงสุด
คือ กระบวนการคิดขั้นสูงเชิงระบบ ซึ่งเป็นเครื่องมืออย่างหนึ่งในการเรียนรู้แบบ Active Learning
โดยเป็นการเรียนรู้ผ่านชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ
(Professional Learning
Community : PLC) นับเป็นขั้นตอนและจุดเน้นในการจัดกระบวนการเรียนรู้เพื่อให้นักเรียนนั้น
สามารถที่จะสร้างองค์ความรู้ได้ด้วยตนเอง
และสามารถนำไปใช้ในการปฏิบัติจริงในการแก้ปัญหาสำหรับสถานการณ์ต่าง ๆ
ซึ่งสิ่งที่ได้จากกระบวนการเหล่านี้ จะตกผลึกภายในตัวของนักเรียน และแปรเปลี่ยนเป็นตัวตนและบุคลิกภาพของนักเรียน
อันจะสะท้อนออกมาในรูปแบบของผลงานต่าง ๆ
เกมมิฟิเคชั่น (Gamification) คือ วิธีการสอนที่จะช่วยให้ผู้เรียนได้เรียนรู้เรื่องต่าง ๆ อย่างสนุกสนาน
ท้าทาย โดยการใช้องค์ประกอบต่าง ๆ ของเกม ได้แก่
การตั้งเป้าหมายให้เกิดความสนุกและเกิดความท้าทาย
เมื่อบรรลุเป้าหมายแล้วจึงเกิดการให้รางวัล ทำให้เกิดการแข่งขันในผู้เล่น (ผู้เรียน)
และมีผลป้อนกลับ (Feedback) เพื่อใช้ในการจัดลำดับ มาปรับใช้กับการเรียนการสอนเพื่อกระตุ้นผู้เรียนให้เกิดความสนใจที่จะเรียนรู้เพิ่มมากขึ้น
วิธีการสอนแบบแบบสถานการณ์จำลองเป็นกระบวนการที่ผู้สอนใช้ในการช่วยให้นักเรียนเกิดการเรียนรู้ตามวัตถุประสงค์ที่กำหนด
โดยให้นักเรียนลงไปเล่นในสถานการณ์ที่มีบทบาท ข้อมูล
และกติกาการเล่นที่สะท้อนความเป็นจริง และมีปฏิสัมพันธ์กับสิ่งต่าง ๆ ที่อยู่ในสถานการณ์นั้น
โดยใช้ข้อมูลที่มีสภาพคล้ายกับข้อมูลในความเป็นจริง ในการตัดสินใจและแก้ปัญหาต่าง
ๆ ซึ่งการตัดสินใจนั้นจะส่งผลถึงผู้เล่นในลักษณะเดียวกันกับที่เกิดขึ้นในสถานการณ์จริงเป็นวิธีการที่ช่วยให้เกิดพัฒนาการด้านทางความคิดให้กับนักเรียน
ช่วยให้นักเรียนเกิดความเพลิดเพลิน และผ่อนคลายความเครียดในการเรียน
ความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีส่งผลต่อการพัฒนาสังคมของมนุษย์ในทุกด้าน สำหรับในภาคการศึกษาได้เล็งเห็นความสำคัญและประโยชน์ของเทคโนโลยีเพื่อการเรียนการสอนในฐานะเป็นเครื่องมือสำคัญในการค้นหาข้อมูลและความรู้ต่าง
ๆ โดยมีการประยุกต์เทคโนโลยีมาใช้ในการจัดการเรียนการสอนอย่างเหมาะสม
ได้มีการพัฒนาสื่อการเรียนรู้ต่าง ๆ ในรูปแบบของสื่อดิจิทัล โดยเฉพาะสื่อการเรียนรู้ออนไลน์ขึ้นเป็นจำนวนมาก
โดยสื่อการเรียนรู้ออนไลน์นั้น มีคุณลักษณะสำคัญคือมีความน่าสนใจ ประหยัด
แก้ไขง่าย
และผู้ใช้งานสามารถใช้งานร่วมกันได้เป็นจำนวนมากและมีความหลากหลายตอบสนองต่อความแตกต่างระหว่างบุคคล
โดยสามารถยกตัวอย่างสื่อการเรียนรู้ออนไลน์ที่มีอยู่ในปัจจุบันได้ คือ หนังสืออิเล็กทรอนิกส์
วิดีโอ บทเรียนออนไลน์ แอปพลิเคชัน และเครื่องมือการเรียนรู้ออนไลน์ต่าง ๆ เป็นต้น
ซึ่งสื่อการเรียนรู้ออนไลน์เหล่านี้
ผู้เรียนและผู้สอนสามารถใช้ประโยชน์เพื่อการเรียนการสอนได้ไม่จำกัดเวลาและสถานที่
จึงมีความเหมาะสมในการนำมาใช้ถ่ายทอดความรู้การที่จะทำให้ผู้เรียนได้รับประสบการณ์กับความสนใจโดยที่ผู้เรียนมีความกระตือรือร้นอยู่เสมอ
จากผลการวิเคราะห์การทดสอบทางการศึกษาระดับชาติขั้นพื้นฐาน
(O-NET)
ผลการทดสอบ UT (Unit Test) และผลการทดสอบ
AT (Area Test) ของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาลพบุรีเขต
1 ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 พบว่า ในเรื่อง ทศนิยม นักเรียนมีผลคะแนนสอบรายบุคคล
และผลคะแนนสอบเฉลี่ยรายชั้นน้อยที่สุด อีกทั้ง นักเรียนร้อยละ 80 ไม่ผ่านเกณฑ์การประเมินตามมาตรฐานของสำนักงาน เขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาลพบุรีเขต 1